ผื่นภูมิแพ้และผิวหนังอักเสบ (Eczema & Dermatitis)
ผื่นภูมิแพ้และผิวหนังอักเสบ
Eczema and dermatitis refer to superficial inflammation of the skin, characterized by vesicles, redness, edema, oozing, crusting, scaling, and itching. The most important distinction is between endogenous (internal) causes and exogenous (contact) causes. Contact dermatitis is commonly caused by industrial solvents, dyes, nickel, leather-tanning chemicals, and some soaps. Aggravating factors include stress, mechanical irritation, heat, and dietary triggers — especially cow's milk in children.
Eczema เป็นการอักเสบของผิวหนังชั้นตื้น มีลักษณะเป็น vesicles (เมื่อเป็นแบบเฉียบพลัน) ผิวแดง บวม มีน้ำเหลืองไหล เป็นสะเก็ด ลอก และมักคัน คำว่า eczema และ dermatitis ใช้แทนกันได้
สิ่งสำคัญที่สุดคือการแยกระหว่างสาเหตุจากภายใน (endogenous) และจากการสัมผัสภายนอก (exogenous) ผื่นจากการสัมผัส (contact dermatitis) มักเกิดจาก:
- สารละลายอุตสาหกรรม
- สีย้อม
- นิกเกิลและโลหะอื่น ๆ
- สารเคมีฟอกหนัง
- สบู่บางชนิด
ผื่นภูมิแพ้มักเชื่อมโยงกับโรคภูมิแพ้อื่น ๆ เช่น hay fever และ asthma ผื่นมีลักษณะคัน ลอก หนา และบางครั้งมีน้ำเหลืองซึม มักพบในรอยพับข้อต่อและลำตัว อาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลและแม้แต่ระหว่างวัน
ปัจจัยกระตุ้นหลักของผื่นภูมิแพ้:
- ความเครียด
- การระคายเคืองทางกายภาพ
- ความร้อน
- ปัจจัยด้านอาหาร — โดยเฉพาะนมวัวในเด็ก
การรักษาผื่นภูมิแพ้
Eczema treatment requires supporting the skin along with the nervous system, digestive system, liver, and immune system. Key actions include alteratives (core treatment), antipruritics (reduce itching and scratching damage), anti-inflammatories (topical and internal), lymphatic tonics (especially for children), nervine relaxants, diuretics, hepatics, vulneraries, astringents, and emollients. Leafy alteratives like Galium aparine, Urtica dioica, and Trifolium pratense are the closest to specifics for eczema.
ผื่นภูมิแพ้ต้องการให้นักบำบัดมีความลึกซึ้งที่สุด ผิวหนังต้องการการดูแลอย่างชัดเจน แต่นอกเหนือจากนั้น ระบบประสาท ระบบย่อยอาหารและตับ ระบบภูมิคุ้มกัน และอื่น ๆ อาจต้องได้รับการดูแลด้วย
ฤทธิ์สมุนไพรที่จำเป็น:
- Alteratives — เป็นยาหลักสำหรับผื่นภูมิแพ้ กลไกการทำงานยังไม่ชัดเจน แต่มักให้ผลลัพธ์ที่น่าทึ่ง
- Antipruritics — ลดอาการคันเพื่อลดการเกาซึ่งทำให้ผิวบาดเจ็บ
- Anti-inflammatories — ทาภายนอกและรับประทาน ช่วยเร่งการรักษาของ alteratives
- Lymphatic tonics — เป็น alterative ชนิดหนึ่ง ช่วยผื่นในเด็กได้ดีเป็นพิเศษ
- Nervine relaxants — ช่วยความวิตกกังวลและบรรเทาอาการคันผ่านการคลายตัวของเส้นประสาทส่วนปลาย
- Diuretics — ช่วยขจัดของเสียผ่านไต
- Hepatics — สนับสนุนตับและระบบย่อยอาหาร
สมุนไพร Alterative ใบ (เฉพาะสำหรับผื่นภูมิแพ้):
- Fumaria officinalis (fumitory)
- Galium aparine (cleavers)
- Scrophularia nodosa (figwort)
- Trifolium pratense (red clover)
- Urtica dioica (nettle)
- Viola tricolor (heartsease)
สมุนไพร Alterative ราก (สำหรับกรณีดื้อต่อการรักษา):
- Arctium lappa (burdock)
- Hydrastis canadensis (goldenseal)
- Mahonia aquifolium (Oregon grape)
สมุนไพรทาภายนอก: Calendula officinalis, Hydrastis canadensis, Plantago spp. (plantain), Stellaria media (chickweed), Urtica dioica
ตำรับยาสำหรับผื่นภูมิแพ้
Three prescriptions address different severities: a basic formula (Galium + Urtica + Trifolium), a persistent eczema formula adding Arctium and Scrophularia for stronger alterative action, and an atopic eczema formula combining alteratives with dyspnea herbs for cases associated with asthma. Dietary management is essential — especially eliminating cow's milk. Supplements include vitamins A and E, zinc, quercetin, EPA/DHA, and evening primrose oil.
ตำรับยาพื้นฐานใช้ alterative ใบ 3 ชนิดที่มีฤทธิ์หลากหลาย:
| สมุนไพร | สัดส่วน |
|---|---|
| Galium aparine (cleavers) | 1 ส่วน |
| Urtica dioica (nettle) | 1 ส่วน |
| Trifolium pratense (red clover) | 1 ส่วน |
ขนาดยา: ทิงเจอร์ไม่เกิน 5 มล. วันละ 3 ครั้ง และดื่มน้ำชงร้อน Urtica dioica สดหรือ Galium aparine วันละ 2-3 ครั้ง
| ฤทธิ์ | สมุนไพร |
|---|---|
| Alterative | Galium aparine, Urtica dioica, Trifolium pratense |
| Lymphatic tonic | Galium aparine, Urtica dioica |
| Nervine relaxant | Trifolium pratense |
| Anti-inflammatory | Galium aparine |
| Diuretic | Galium aparine, Urtica dioica |
| Hepatic (mild) | Galium aparine, Trifolium pratense |
| สมุนไพร | สัดส่วน |
|---|---|
| Galium aparine (cleavers) | 1 ส่วน |
| Arctium lappa (burdock) | 1 ส่วน |
| Scrophularia nodosa (figwort) | 1 ส่วน |
ขนาดยา: เริ่มจากทิงเจอร์ 2.5 มล. วันละ 3 ครั้ง ค่อย ๆ เพิ่มเป็น 5 มล. วันละ 3 ครั้ง และดื่มน้ำชง Urtica dioica สดหรือแห้ง วันละ 2-3 ครั้ง
ข้อควรระวัง: ต้องระวัง Scrophularia nodosa เพราะอาจทำให้ผื่นกำเริบในผู้ป่วยบางราย หากมีอาการกำเริบให้ลดปริมาณลงแล้วลองอีกครั้ง นี่ไม่ใช่ healing crisis!
| สมุนไพร | สัดส่วน |
|---|---|
| Urtica dioica (nettle) | 2 ส่วน |
| Trifolium pratense (red clover) | 2 ส่วน |
| สูตร Dyspnea (ดูบทที่ 15) | 1 ส่วน |
ขนาดยา: ทิงเจอร์ไม่เกิน 5 มล. วันละ 3 ครั้ง สัดส่วนระหว่าง alterative กับสูตร Dyspnea ขึ้นอยู่กับความต้องการเฉพาะของผู้ป่วย
หากสามารถระบุอาหารที่กระตุ้นได้ ผู้ป่วยต้องหลีกเลี่ยงโดยเด็ดขาด แม้จะไม่มีตัวกระตุ้นที่ชัดเจน ก็ควรงดนมวัวและผลิตภัณฑ์จากนม โดยเฉพาะในเด็กที่ไม่ได้กินนมแม่หรือหย่านมเร็วเกินไป นมแพะ นมแกะ และนมถั่วเหลืองมักไม่กระตุ้นอาการแพ้
อาหารที่มักกระตุ้นผื่นภูมิแพ้:
- นมวัว
- ไข่
- ชีส
- ปลา
- น้ำตาล
- สารปรุงแต่งอาหาร
อาหารเสริมที่แนะนำ:
| อาหารเสริม | ขนาด |
|---|---|
| Vitamin A | 50,000 IU/วัน |
| Vitamin E | 400 IU/วัน (mixed tocopherols) |
| Zinc | 50 มก./วัน (picolinate) — ลดขนาดเมื่ออาการดีขึ้น |
| Quercetin | 200-400 มก. วันละ 3 ครั้ง (ก่อนอาหาร 5 นาที) |
| EPA & DHA | 540 มก. + 360 มก./วัน หรือน้ำมันเมล็ดแฟลกซ์ 10 ก./วัน |
| Evening primrose oil | 3,000 มก./วัน |
| Vitamin C + Vitamin B complex | ตามขนาดที่แนะนำ |